Αρχική > Αθεϊστικά > Συνηθισμένες παρανοήσεις για την αθεΐα

Συνηθισμένες παρανοήσεις για την αθεΐα

Τετάρτη, 3 Φεβρουαρίου 2010 Σχολιάστε Go to comments

Μου έχει τύχει αρκετές φορές – και στο διαδίκτυο και στον έξω κόσμο –  να γνωρίσω κάποιον ο οποίος μόλις μάθει ότι είμαι άθεος σπεύδει να μου κολλήσει αυτόματα μια ταμπέλα, ανάλογα με το τι πιστεύει ο ίδιος για τους άθεους. Θέλω με αυτό το άρθρο να ξεκαθαρίσω ότι επειδή κάποιοι άνθρωποι έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό – την αθεΐα – δεν σημαίνει ότι μοιράζονται και άλλα γνωρίσματα ή ιδεολογίες. Οι άθεοι μπορούν κάλλιστα να διαφέρουν (ακόμα και να διαφωνούν) μεταξύ τους ως προς πολλά ζητήματα: κοινωνικά, πολιτικά, τον τρόπο με τον οποίο κατέληξαν στην αθεΐα κ.ά.

Ας ξεκινήσουμε με την συχνότερη παρανόηση που συμβαίνει στην Ελλάδα: «Άθεος; Άρα είσαι κομμουνιστής!» Λυπάμαι που θα σας απογοητεύσω, αλλά δεν είναι όλοι οι άθεοι κομμουνιστές. Ο κομμουνισμός είναι μια πολιτικοοικονομική θεωρία που στην βάση της δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την αθεΐα. Κάποια κομμουνιστικά καθεστώτα εναντιώθηκαν ιδιαιτέρως στη θρησκεία και στον κλήρο και επέβαλαν στους πολίτες τους ένα είδος «κρατικής αθεΐας», αλλά αυτό σίγουρα δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί ένας άθεος κομμουνιστής (ή να τραβήξει ακόμα παραπέρα όπως κάνουν διάφοροι χριστιανοί απολογητές και να θεωρηθεί ότι ο άθεος υποστηρίζει και συμμερίζεται οτιδήποτε έχουν κάνει τα συγκεκριμένα καθεστώτα).

«Καλά, όχι κομμουνιστής,  αλλά τουλάχιστον αριστερός είσαι, ε; » Κι εδώ λάθος. Η αθεΐα δεν συνδέεται με καμία πολιτική ή κοινωνική κίνηση. Υπάρχουν άθεοι αριστεροί και δεξιοί (και ακροαριστεροί και ακροδεξιοί), άθεοι ρατσιστές, άθεοι φιλελεύθεροι, άθεοι ουμανιστές, άθεοι περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένοι, και άθεοι εντελώς ουδέτεροι… Το πώς κατέληξε ένας άνθρωπος στην αθεΐα ένα καθαρά προσωπικό ζήτημα, όπως και το ποιο κόμμα θα ψηφίσει, το ποια ποδοσφαιρική ομάδα θα υποστηρίξει και το τι μουσική ακούει. Δεν είναι απαραίτητο οι αποφάσεις αυτές να συνδέονται μεταξύ τους.

«Άθεος; Μήπως είσαι φανατικός με τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό και τη φιλοσοφία;» Άλλη μια συνηθισμένη παρανόηση που γίνεται εις βάρος των άθεων. Έχει την βάση της κατά κύριο λόγο στο γεγονός ότι αρκετοί άθεοι μελετούν και ασπάζονται τις διδαχές των Επικούρειων φιλοσόφων.  Όπως όμως συμβαίνει και με τις πολιτικές πεποιθήσεις, υπάρχουν άθεοι με προτίμηση σε διαφορετικές φιλοσοφικές σχολές και φυσικά άθεοι που δεν ασχολούνται καθόλου με την φιλοσοφία…

«Άθεος; Εννοείς σατανιστής/παγανιστής/δωδεκαθεϊστής/εβραίος;» Όχι, εννοώ αυτό ακριβώς που λέω: Άθεος! Υπάρχει μια μερίδα κόσμου (κυρίως κολλημένοι πιστοί) οι οποίοι δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν πως είναι δυνατόν κάποιος να μην πιστεύει πουθενά. Όταν λέω ότι είμαι άθεος, δεν σημαίνει αποκλειστικά και μόνο ότι δεν πιστεύω στον χριστιανικό θεό αλλά ότι δεν πιστεύω σε κανένα θεό· ούτε στον Δία, ούτε στον Αλλάχ, ούτε στην Μητέρα Φύση. Σε κανένα θεό ή ανώτερη δύναμη, τελεία και παύλα!

Και τελειώνουμε με μια κατηγορία που προσάπτουν οι πιστοί στους άθεους: «Αφού δεν πιστεύεις σε Θεό, τι σε εμποδίζει να σκοτώνεις/κλέβεις/βιάζεις (και γενικά να είσαι ανήθικος);» Συγγνώμη; Μόνο εγώ το θεωρώ εντελώς παράλογο; Η ηθική δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τη θρησκεία, απλά οι θρησκείες την έχουν οικειοποιηθεί. Ηθικοί κανόνες υπήρχαν ανέκαθεν, πηγάζουν από ανθρώπινα ένστικτα και αισθήματα (π.χ. αλληλεγγύη, οίκτος) καθώς και από τις συμβάσεις που συνάπτονται όταν δημιουργείται μια κοινωνία (συμβίωση πολλών ατόμων μαζί) είτε αυτές είναι επίσημα κατοχυρωμένες (π.χ. νόμοι) είτε όχι (π.χ. έθιμα). Αν κάποιος πιστεύει αληθινά την παραπάνω πρόταση, τότε αυτός έχει το πραγματικό πρόβλημα, αφού δεν είναι  «εγγενώς» ηθικός αλλά μόνο και μόνο επειδή φοβάται την θεϊκή τιμωρία (οπότε είναι και υποκριτής απέναντι στο θεό του).

Γι’ αυτό σας παρακαλώ, όταν κάποιος έρθει και σας πει ότι είναι άθεος, μην βιαστείτε να τον τσουβαλιάσετε σε κάποια κατηγορία, μην βιαστείτε να βγάλετε συμπεράσματα για άλλες απόψεις του ατόμου αυτού πέρα από τις θρησκευτικές. Μπορεί να έχετε περισσότερα κοινά μαζί του απ’ όσο φαντάζεστε…

Advertisements
Ετικέτες: ,
  1. Peppe
    Τετάρτη, 3 Φεβρουαρίου 2010 στο 11:49:05

    Συμφωνώ με όλα τα παραπάνω. Πιστεύω όμως πως η λέξη που ταιριάζει περισσότερο σε αυτά που περιγράφεις Τεμπελόσκυλο είναι «αγνωστικιστής», μιας και το «άθεος» μπορεί να εμπεριέχει και την ενεργή αντίθεση προς υπάρχουσες θρησκείες. Εύγε!

  2. Πέμπτη, 4 Φεβρουαρίου 2010 στο 16:20:50

    Είναι αλήθεια λεπτές οι διαχωριστικές γραμμές ανάμαεσα στις συγκεκριμένες έννοιες. Όταν εγώ μιλάω για «άθεους» εννοώ αυτούς που δεν πιστεύουν ότι υπάρχει θεός ή άλλη ανώτερη δύναμη. Το πόσο μαχητικοί είναι κάποιοι εξ αυτών απέναντι στις καθιερωμένες θρησκείες είναι άλλο καπέλο. «Αγνωστικιστή» από την άλλη θα πω κάποιον που είτε θεωρεί ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να αποφανθεί αν υπάρχει θεός, είτε θεωρεί ότι το ερώτημα περί της ύπαρξης θεού είναι από τη φύση του αδύνατο να απαντηθεί. Ελπίζω να τα ξεκαθάρισα κάπως…

  3. Πέμπτη, 18 Φεβρουαρίου 2010 στο 10:17:31

    Εγώ, φίλε μου, παρόλο που συμφωνώ με όσα έγραψες στην ανάρτησή σου θα διαφωνήσω μόνο με το σχόλιό σου.
    Κάναμε και αλλού την κουβέντα αυτή (αθεΐα) αλλά δεν την αναπτύξαμε. Την αναπτύσσω όμως στην τελευταία μου ανάρτηση Απ’ τον σκεπτικισμό στον αγνωστικισμό και στην τύφλα μας τη μαύρη
    Και να πού διαφωνώ με τα δυο σκέλη του σχολίου σου: Αν θεωρώ ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την ύπαρξη του θεού, σημαίνει ότι πήρα λάθος δρόμο και τα λίγα στοιχεία που βρήκα δεν αρκούν και συνεχίζω και το ψάχνω! Ο δρόμος αυτός μας βγάζει από την υλιστική κοσμοθεώρηση και μας οδηγεί στον ιδεαλισμό.
    Στο δεύτερο σκέλος του σχολίου σου θεωρεί το θεό άφατο. Δηλαδή και να υπάρχει είναι αδύνατο να φτάσω σ’ αυτό το επίπεδο γνώσης. Ιδεαλιστική άποψη καθαρά από μόνη της και γι αυτό απορριπτέα!
    Εμείς πιστεύουμε ότι ο κόσμος μας είναι αντικειμενικός (υλικός) και ο άνθρωπος όχι μόνο μπορεί να τον γνωρίσει αλλά και να τον αλλάξει!

  4. Δευτέρα, 22 Φεβρουαρίου 2010 στο 16:45:24

    Άθεε, διάβασα την ανάρτησή σου αλλά δεν καταλαβαίνω που διαφωνούμε επί της ουσίας. Άλλο οι άθεοι και άλλο οι ανγωστικιστές, αυτό λέω κι εγώ.

    Μία ερώτηση: Λες παραπάνω «Αν θεωρώ ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την ύπαρξη του θεού, σημαίνει ότι πήρα λάθος δρόμο και τα λίγα στοιχεία που βρήκα δεν αρκούν και συνεχίζω και το ψάχνω!» Όσο το ψάχνω και μέχρι να το βρω (που μπορεί και να μην το βρω ποτέ) πώς θα λέγομαι; Ανγωστικιστής; Άθεος; Κάτι άλλο;

    Και μια δεύτερη: Με το «εμείς» στην τελευταία πρόταση του σχολίου σου τι εννοείς; Τους άθεους;

  5. Δευτέρα, 22 Φεβρουαρίου 2010 στο 17:08:45

    Μα φίλε μου αν την διάβασες την ανάρτηση και δεν διαφωνούμε τότε αυτό είναι ευχάριστο.
    Εδώ δεν ήρθα να σου κάνω τον έξυπνο ούτε έγραψα το άρθρο για να κάνω το ίδιο στους άλλους, αλλά γιατί η σειρά των άρθρων που ανέπτυξα το απαίτησε!
    Εκεί που με ρωτάς «Όσο το ψάχνω και μέχρι να το βρω (που μπορεί και να μην το βρω ποτέ) πώς θα λέγομαι; Ανγωστικιστής;»
    Όχι βέβαια! Αυτό που θεωρούμε ότι δεν μπορεί να ψαχτεί και το αφήνουμε να το χρησιμοποιήσουν όπως θέλουν οι πιστοί, τότε κατατασσόμαστε στους Αγνωστικιστές!
    Ευχαριστώ που είχες τέτοια διαφωνία και τη λύσαμε. Νόμιζα ότι υπονοείται στο άρθρο και γι αυτό δεν το διευκρίνισα αυτό.
    Στην δεύτερη ερώτηση εννοώ τους υλιστές, γιατί στον υλισμό απευθυνόταν τα άρθρα!
    Νομίζω ότι δεν διαφωνούμε σε τίποτα και χαίρομαι που διαλευκάναμε ένα ζήτημα πιο πάνω.
    Ευχαριστώ για τη φιλοξενία!

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: